nedelja, 02 mart 2014 12:09

KAPITALNO DELO KRAGUJEVAČKE ISTORIOGRAFIJE O PRVOJ GIMNAZIJI, PROMOCIJA 27.03 U 19H!

Written by 
Rate this item
(3 votes)

Magistarski rad istoričara Dejana Obradovića

Iz štampe je upravo izašlo kapitalno delo prerano preminulog kragujevačkog istoričara Dejana Obradovića o istoriji Prve gimnazije između dva svetska rata i o značaju njenih profesora i učenika u kulturnom i društvenom životu našeg grada. Knjiga je nastala na osnovu istoimenog Obradovićevog magistarskog rada o slavnoj Gimnaziji, čija je istorija, po njemu, neodvojiva od istorije samog Kragujevca, a Obradović u svetlu novih istoriografskih izvora piše analitično bez stereotipa i prigodnih zabluda.
Prerano preminuli, najtalentovaniji i najplodniji kragujevački istoričar novije generacije Dejan Obradović svoju naučno-istraživačku pažnju fokusirao je na društvenu istoriju Srbije i Jugoslavije (vidi antrfile) 19. i 20. veka sa posebnim akcentom na pronalaženje i objavljivanje novih izvora za regionalnu i lokalnu društvenu istoriju, kao i za istoriju privatnog života.
Kao rezultat njegovog istoričarskog pristupa i istraživanja nastao je i njegov magistarski rad „Prva kragujevačka gimnazija u kulturnom i društvenom životu grada" koji je odbranio 2008. godine na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Na, žalost, istoimena knjiga nastala na osnovu magisterijuma ugledala je svetlost dana, tek prošle nedelje, četiri godine posle autorove prerane smrti.
Knjigu je, kao što je i red, objavila Prva gimnazija (uz pomoć Grada Kragujevca) a urednik izdanja je naš poznati publicista Miodrag Stolilović. Recenzenti dela, odnosno autori „Pogovora" su dr Ljubodrag Dimić, redovni profesor beogradskog Filozofskog fakulteta, Obradovićev profesor, mentor i prijatelj i istoričar Predrag Ilić, arhivski savetnik, direktor Istorijskog arhiva Šumadije, kolega, prijatelj i saradnik počivšeg autora. Likovno-grafičku opremu izdanja uradio je Aleksandar Đoković.
Već na početku „Predgovora" istoričar Obradović pojašnjava motive, ciljeve ali i metodologiju svog istraživanja i objavljenog dela: „Dugo trajanje i izuzetan značaj Prve kragujevačke gimnazije u istoriji moderne Srbije i Jugoslavije, važnost obrazovanja u modernizacijskim, kulturnim i društvenim procesima, nedovoljna istraženost istorije Kragujevca, pojava novih tema u istoriografiji, u velikoj meri su uticali na naše opredeljivanje za ovu temu. Sa druge strane, želeli smo da istražimo nove mogućnosti u istraživanju lokalne i regionalne istorije, mikroistorije i istorije privatnog života i svakodnevice, njihove međuodnose i ograničenja, stereotipe i zablude.", naglašava on, dodajući: „Istorija Prve gimnazije neodvojiva je od istorije grada, ona povezuje njegovu prošlost i sadašnjost i utiče na njegovu budućnost. Kroz njen rad se prelama kulturna politika države, ostvarivala se u praksi ili iskazivala sva promašenost zamišljenih prosvetnih programa".
Prateći širi kontekst u kojem se odvijao rad Prve kragujevačke gimnazije autor je koristio brojne studije, monografije i članke istoričara i drugih naučnika koji su pratili istoriju Jugoslavije, Srbije, školski sistem, kulturnu politiku, proces prožimanja različitih kulturnih tradicija, život i rad istaknutih pojedinaca, funkcionisanje i delatnost kulturnih, školskih, privrednih i društvenih institucija.
„Poinekad su to čitave riznice podataka, ideja i promišljanja, mogućnosti da, oslonjeni na njihove doprinose nauci, sigurnije zakoračimo u njene nepoznate predloge", piše Obradović.
U pisanju svog dela, on je po prvi put, kada je u pitanju najpoznatija kragujevačka škola, koristio, do sada, neobjavljivanim izvorima iz kragujevačkog Istorijskog arhiva Šumadije, Arhiva Jugoslavije (Ministarstvo prosvete), Arhiv Vojvodine (Fond Dunavske banovine), Narodnog muzeja iz Kragujevca, protokole sahranjenih JKP „Gradska groblja" i čitav niz do sada objavljivanih monografija, periodike („Vreme", „Pravda", „Politika", „Odjek Šumadije", „Svetlost", Kulturno-privredni pregleda, „Pastirskog glasnika", „Sokolske prosvete"....), spomenica (pre svega, one, antologijske – po mnogima najbolje knjige ikada napisane ne samo o Gimnaziji već i o Kragujevcu – Milena M. Nikolića iz 1933. godine), almanaha, bibliografija, enciklopedija...
„U istoriji moderne srpske države, među ne tako brojnim institucijama dugog trajanja, svoje mesto ima i Prva kragujevačka gimnazija. Njen značaj u prosvetnoj, kulturnoj i društvenoj istoriji grada Kragujevca, i pored sve važnosti, nije dovoljno istražen. Podjednako ni činjenica da se kroz rad takve institucije prelamala prosvetna i kulturna politika države i postajala vidna nastojanja lokalne sredine da putem škole, prosvete i obrazovanja obezbedi budućnost" ističu u „Pogovoru" knjige njeni recenzenti Dimić i Ilić, dodajući da:„Rukopis magistarskog rada kolege Dejana Obradovića toj temi pristupa na celovit i misaono koherentan način uz prezentovanje novog, na činjenicama zasnovanog stanja".
Obradović je, pored uvodnog dela o Kragujevcu kao važnom gradu u modernoj istoriji Srbije, materiju o kojoj piše u svom delu izložio čitaocu u tri velika poglavlja posvećena: profesorima Prve kragujevačke gimnazije, učenicima škole i kulturnoj i društvenoj ulozi institucije u životu grada Kragujevca. Kroz ta tri poglavlja (u 23 uže tematske celine) Obradović je uspeo da sagleda, rekonstruiše vreme omeđeno svetskim ratovima i predoči čitaocima osobenosti sredine kakav je Kragujevac, uticaj sredine i društva na školu i povratni uticaj škole (profesora, učenika, znanja i kulturnog potencijala) na grad i njegove stanovnike.
Nastavnici iz kragujevačke Gimnazije, kao proveren, dobar i stručan kadar često su slati za direktore dugih gimnazija u Novom Pazaru, Vranju, Gornjem Milanovcu, Loznici, Beogradu, Kraljevu, Skoplju... Obradović citira i starog gimnazijskog profesora Stevana Nešića koji je 1934. godine, osvrnuvši se na svoje kolege naglasio: „Nastavnici kragujevačke Muške gimnazije, smatrali su, ko manje ko više, da njihov posao nije završen sa završenim časovima u školi. Oni su osećali, da je njihova dužnost još i da svoje slobodno vreme posvete radu na opštem kulturnom unapređenju i svojih učenika i svojih sugrađana", citira autor Nešića koji dodaje da su profesori ove škole bili „najvredniji i najzauzimljiviji saradnici u svakom pokretu namenjenom narodnom prosvećivanju u najširem smislu ove reči.
„Nastavnici jedne škole su važna mera njenog ugleda. Njihov privatni život u manjim sredinama nije se lako mogao odvojiti od javnog.", dobro je zaključio autor knjige Dejan Obradović.
Promocija ovog kapitalnog dela kragujevačke istorije „Prva kragujevačka gimnazija u kulturnom i društvenom životu grada" biće u toku marta u samoj školi o kojoj je Obradović pisao.

02 - DejanBiografija Dejana Obradovića

Istoričar Dejan Obradović, rođen je u Rači Kragujevačkoj 1971. godine. Diplomirao je na Grupi za istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu 2001. godine sa temom „Društveni život šumadijskog sela u Kraljevini Jugoslaviji – na primeru Velikih Krčmara kod Kragujevca". Magistarski rad na temu „Prva kragujevačka gimnazija u kulturnom i društvenom životu grada" odbranio je na Filozofskom fakultetu u Beogradu 2008. godine.
Radio je kao profesor u školama u Malim Krčmarima i Rači i kao bibliotekar u kragujevačkom Narodnom muzeju, a kasnije i kao kustos-istoričar u istoj ustanovi.
Bio je saradnik Matice srpske na „Srpskom biografskom rečniku" i povremeni predavač u Istraživačkoj stanici u Petnici. Učestvovao je na brojnim domaćim i međunarodnim naučnim skupovima i konferencijama. Dejan Obradović bio je član redakcije časopisa „Šumadijskih anala" i stalni saradnik gradskih nedeljnika „Svetlosti" i „Kragujevačkih". Bio je koautor četiri izložbe čije su postavke izlagane u Kragujevcu i Beogradu (Etnografski muzej) a pisao je i feljtone i scenarija za dokumentarne programe i učestvovao u snimanju mnogih televizijskih i radijskih emisija. Preminuo je 2010. godine.

Read 5661 times Last modified on ponedeljak, 24 mart 2014 17:37

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.